Ünlüler-Uzun okunanlar i-u ve ek alınca uzayanlar01:58

  • 1,043 izlenme

Ünlüler-Uzun okunanlar i-u ve ek alınca uzayanlar

Bir de kelime başında bulunan “bi” eki vardır. Farsçadan dilimize geçmiştir ve sözcüğe olumsuz anlam verir. Türkçedeki “-sız” ekiyle aynı anlamdadır. “bi” ekindeki “i” de uzun okunur.

bi:tap – bi:gâne – bi:günah – bi:çare – bi:haber – bi:kes – bi:karar – bi:taraf – bi:vefa

Bu sözcüklerdeki “i” seslerini kısa okursak “r” sesi düşmüş “bir” kelimesi olarak algılanabilir.

“u” nun uzun okunduğu örnekler;

numu:ne – ucu:be – uluf:e – umu:mi – memnu:niyet – mecbu:ren – huku:ken – huku:ki kanu:nen – kanu:ni Cumhu:riyet – hükû:met – usu:len

Bu kelimelerin bazılarının ancak sesli harfle başlayan bir ek aldıklarında uzadıkları görülür. Yani yalın halde söylenişlerinde günümüzde kısadırlar.

umum – memnun – mecbur – hukuk – kanun – usul

umu:mu – memnu:niyet – mecbu:ren – huku:kun – kanu:ni: – usu:len

Aynı durum yani yalın halde kısa okunup sesli harfle başlayan ek aldıklarında uzama hali “a” ve “i” için de geçerlidir.

din -di:nen – di:ni:

cevap -ceva:ben -ceva:bi

devam -deva:mı –  deva:m etmek

imal  -ima:lat –  ima:l etmek

ima:lat – ima:la:tı

ısrar -ısra:r etmek

mürettebat -müretteba:tı

 

Video'yu Beğendiniz mi?
"Hayır Teşekkürler. Lütfen pencereyi kapat"